ENERJİDE YENİ DÖNEM: TANAP

upa-admin 16 Mart 2015 2.073 Okunma 1
ENERJİDE YENİ DÖNEM: TANAP

Trans Anadolu Boru Hattı (TANAP), sadece Azerbaycan’dan Türkiye’ye ulaşan bir enerji boru hattının parçası değildir. TANAP’ın da içerisinde olduğu Güney Gaz Koridoru, aynı zamanda Asya’dan Avrupa’ya enerji köprüsü ve merkez olma yolunda Türkiye’nin içerisinde bulunduğu önemli bir projedir. Azerbaycan’dan SCP (Güney Kafkasya Boru Hattı) ile Türkiye’ye ulaşan Şahdeniz II doğalgazı, Türkiye üzerinden TANAP ile Avrupa sınırlarına ulaşacak ve TAP ile de İtalya’da “Punto di Scambio Virtuale” sanal merkezinden Avrupa’ya dağıtımı yapılacak.

Bu projenin Türkiye açısından önemini iki maddede inceleyebiliriz. Türkiye şu anda doğalgaz alımını boru hatları yoluyla Azerbaycan, Rusya ve İran’dan yapmaktadır. Bu noktada en ucuz gaz Azerbaycan’dan alınmasına rağmen, Azerbaycan’ın Türkiye doğalgaz arzındaki payı diğer ülkelere göre nispeten daha düşüktür. Bu bağlamda TANAP’tan Türkiye’ye ulaşacak 6 milyar metreküplük gaz, cari açıkta yapısal bir kalem olan enerji ithalatında iyileştirme yaratacaktır. Türkiye’nin yıllık doğalgaz tüketiminin 45 milyar metreküpün üzerinde olduğu düşünüldüğünde, Azerbaycan’ın arz içerisindeki payı % 7’lerden % 13’lere yükselecektir.

TANAP’ın da içerisinde bulunduğu Güney Gaz Koridoru’nun Türkiye açısından bir diğer önemi de, Asya’dan Avrupa’ya yeni bir enerji köprüsü olmasıdır. TANAP, bu noktada 21. yüzyılın “İpek Yolu” projesi olarak adlandırılabilir. Her ne kadar Avrupa açısından başlangıçta 10 milyar metreküplük gaz akışı toplam tüketim değeri olan 440 milyar metreküpün içerisinde önemsiz gibi görülse de, Avrupa enerji arz güvenliği açısından kayda değer bir başlangıçtır. Avrupa’nın Rusya’ya olan bağımlılığı ve son dönemde Batı-Rusya gerginliğinde Rusya’nın elinde bulundurduğu enerji kozu Avrupa’nın enerji arz güvenlini tehlikeye sokmaktadır. Avrupa’nın enerji arz çeşitliliğinde, Şahdeniz gazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya iletimi, yeni bir İpek Yolu projesinin başlangıcı olmakla birlikte, Türkiye’nin enerji politikalarında yer alan enerji merkezi olma yolunda en büyük adımdır.

Güney Gaz Koridoru’nun ayrıca bölgesel önemini de belirtmek gerekecektir. Irak’ta siyasi istikrarın oluşması, İran-Batı gerginliğinin son bulması ve Kıbrıs çevresindeki doğalgaz yatakları üzerindeki anlaşmazlığın sona ermesi, Güney Gaz Koridoru’nda yeni arz kaynaklarını gündeme getirecektir. Bu noktada bölgede istikrarın sağlanması açısından Türkiye’nin kilit rolü büyüyecektir. Ayrıca Rusya’dan sonra bölgedeki en büyük doğalgaz kaynaklarına sahip olan Türkmenistan’ın da hatta dahil edilmesi, bölgesel ticarete ivme kazandıracaktır. Türkiye etrafındaki ülkelerin doğalgaz rezervlerine bakıldığında TANAP’ın ana doğalgaz sağlayıcısı Azerbaycan’da 3,35 trilyon metreküplük kanıtlanmış rezerv bulunmaktadır. Irak’ta 3,6 ve İran’da ise kanıtlanmış rezervler 33,8 trilyon metreküp. İran haricinde ayrıca Türkmenistan’da da 17,5 trilyon metreküp rezerv kanıtlanmıştır.

TANAP’ta BOTAŞ’ın payını % 30’a çıkarması haricinde, İngiliz Petrol şirketi BP’nin de TANAP’taki % 18’lik payı, projedeki kararlılığı artıracaktır. Türkiye’nin bu noktada vizyonu Enerji Piyasaları Anonim Şirketi’nde (EPİAŞ) gerekli düzenlemeleri yaparak, Türkiye’yi bölgede doğalgaz fiyatlarının belirlendiği bir merkez yapmak olmalıdır. Ayrıca TANAP, enerjideki stratejik önemin sadece arz kaynaklarında olmadığını, transit ülkelerin de enerji projelerinde kilit rol üstlendiğini göstermiştir.

TANAP tanıtım filmi

Vahap TAŞTAN

One Comment »

  1. sevda 16 Mart 2015 at 17:01 - Reply

    Çok güzel geleceğe yönelik çok büyük değer katacaktır Türkiye ve Azerbaycana

Leave A Response »

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.