2026 YAZINDA VORONEJ, MOSKOVA VE ST. PETERSBURG GÖZLEMLERİ

1-) Yaz 2026’da Rusya İçlerine Yönelik Saldırılar ve Voronej

2026 yazı, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın coğrafi sınırlarının yeniden tartışılmaya başlandığı bir dönem olmuştur. Savaşın ilk yıllarında çatışmalar büyük ölçüde Ukrayna toprakları, Donbass hattı ve Rusya’nın Ukrayna sınırına yakın bölgeleriyle ilişkilendirilirken, zamanla Rusya’nın iç kesimleri de savaşın doğrudan etkilerine daha fazla maruz kalmaya başladı. Haziran ve Temmuz 2026’da gerçekleşen füze ve insansız hava aracı saldırıları, bu sürecin artık münferit olaylardan oluşmadığını; Rusya’nın askerî, enerji ve lojistik altyapısını hedef alan sistematik bir derinlik stratejisine dönüştüğünü göstermiştir.

Uluslararası Politika Akademisi’nde daha önce yayımlanan çalışmalarımda, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın kısa sürede kesin bir sonuç üretecek bir çatışmadan ziyade, uzun süreli ve kesintisiz bir yıpratma savaşına dönüşme ihtimalini değerlendirmiştim. Aynı çalışmalarda, insansız hava araçlarının tarafların ekonomik altyapısını, lojistik merkezlerini ve toplumsal psikolojisini hedef alan stratejik araçlara dönüştüğünü ifade etmiştim. Ukrayna’nın Rusya içerisindeki enerji tesislerine ve lojistik merkezlerine yönelik saldırılarının Moskova yönetimi üzerinde askerî etkinin ötesinde psikolojik ve ekonomik bir baskı oluşturduğu da vurgulanmış, özellikle yaz aylarında saldırılarının şiddettiğinin arttığını belirtmiştim.

2026 yazında ortaya çıkan tablo da bu değerlendirmelerin sahadaki karşılığını daha görünür hâle getirmekte. Rusya Savunma Bakanlığı’nın açıklamalarına dayanan açık kaynak derlemelerine göre, 18 Haziran günü Rusya toprakları ve Rusya’nın kontrolündeki bölgeler üzerinde 24 saat içinde 992 Ukrayna insansız hava aracının etkisiz hâle getirildiği açıklanmıştır. Bu sayı, savaşın başlamasından itibaren bildirilen en yüksek günlük rakamlardan biri olarak kayıtlara geçerken, 26 Haziran gecesi 13 farklı bölgeyi kapsayan saldırı dalgasında 660 insansız hava aracının düşürüldüğü duyuruldu. Savaş koşullarında tarafların açıkladığı rakamların bağımsız olarak doğrulanmasının her zaman mümkün olmadığı göz önünde tutulmalıdır. Ancak rakamların büyüklüğü ve saldırıların ulaştığı coğrafi genişlik, Ukrayna’nın Rusya’nın derinliklerine yönelik saldırı kapasitesinin belirgin biçimde arttığını gösteriyor. Bu saldırı dalgasının en çarpıcı örneklerinden biri de 22 Haziran 2026 tarihinde Voronej kentinde yaşandı. Ukrayna Ordusu, Voronej’de Rus füze sistemlerinde kullanılan elektronik parçaların üretildiği bir tesisi havadan fırlatılan seyir füzeleriyle vurduğunu açıkladı. Voronej Bölge Valisi Aleksandr Gusev, saldırının ardından 5 kişinin hayatını kaybettiğini, onlarca kişinin tıbbi yardım almak zorunda kaldığını ve kentin sol yakasındaki bir sanayi tesisinin ciddi biçimde zarar gördüğünü bildirdi. Saldırı sonucunda on apartman ile altı müstakil evde de hasar meydana gelirken, askerî hedef ile şehir hayatı arasındaki sınırın ne ölçüde daraldığını göstermesi bakımından da bizlere manzarayı net bir şekilde sunmaktadır. Ukrayna tarafı, saldırının Rusya’nın füze üretim kapasitesinde kritik rol oynayan bir tesise karşı düzenlendiğini savunurken, ortaya çıkan sivil kayıplar ve çevredeki konutların zarar görmesi, derinlik saldırılarının şehir dokusu üzerinde kaçınılmaz sonuçlar doğurduğunu göstermekte. Bu olaydan sonra Voronej’de üç günlük yas ilan edildi  ve bazı bölgelerde olağanüstü durum tedbirleri uygulandı ve bölge halkından saldırı sonrasında bulunan füze veya hava savunması parçalarına yaklaşmamaları istendi.

Temmuz ayında bölgede bulunduğum dönemde ise savaşın etkisi, kesintisiz bir askerî hareketlilikten ziyade, gündelik hayatın içine yerleşmiş bir güvenlik baskısı olarak hissedilmekte. Şehir merkezlerinde trafik devam ediyor, alışveriş merkezleri çalışıyor, kafeler ve restoranlar müşterilerini ağırlıyor. İnsanlar işlerine gidiyor ve günlük planlarını sürdürüyor. Ancak bu görünür olağanlığın hemen altında, telefonlara gelen saldırı uyarıları, siren sesleri, hava savunma sistemlerinin faaliyetleri ve gece saatlerinde duyulan patlamalar bulunuyor.

13 Temmuz’da Voronej’de yaklaşık 50 dakika süren bir füze alarmı verildi; halktan penceresi olmayan odalardan, koridorlardan veya uygun sığınaklara geçmeleri istendi. 15 Temmuz’da da kentte iki ayrı füze alarmı yaşandı, Voronej üzerinde altı insansız hava aracının düşürüldüğü ve bölgenin güneyinde “yüksek hızlı bir hava hedefinin” etkisiz hâle getirildiği resmi makamlarca açıklandı. Aynı dönemde düşen parçalar nedeniyle bir kişinin yaralandığı, bazı özel konutların çatılarında ve duvarlarında hasar meydana geldiği bildirilmiştir. 17 Temmuz gecesinde ise Rusya genelindeki 12 bölgeyi kapsayan saldırılarda 243 insansız hava aracının düşürüldüğü ileri sürülürken, Voronej üzerinde de bir aracın etkisiz hâle getirildiği belirtilmiştir.

Voronej açısından Temmuz ayının en ağır hadiselerinden biri 23 Temmuz gecesi yaşandı. Resmî açıklamalara göre, Voronej kenti ve çevresindeki altı ilçede toplam 36 insansız hava aracı tespit edilerek düşürülmüştür. Ancak düşen araçlardan veya parçalarından birinin kentin dışındaki bir müstakil evde yangına yol açması sonucunda 3 yaşındaki bir çocuk hayatını kaybetmiş, çocuğun anne ve babası yaralanmıştır. Aynı bölgede 19 yaşındaki başka bir kişi de hafif yaralandı. Gece boyunca insansız hava aracı tehlikesinin yanı sıra iki kez füze alarmı da verildi.

Bu olaylar, Rusya’da savaşın artık yalnızca televizyon ekranlarından takip edilen uzak bir askerî operasyon olarak algılanamayacağını göstermektedir. Bununla birlikte Rus toplumunun tepkisi, sürekli bir panik hâlinden ziyade, tehlikenin gündelik hayat içinde normalleştirilmesi şeklinde gelişmekte. Hava saldırısı uyarısı telefon ekranında görülen sıradan bir bildirim, havaalanının kapanması seyahat programında yaşanan bir gecikme, uzaktan duyulan patlama ise ertesi gün çevrede konuşulan bir şehir hadisesi hâline geliyor. İnsanların günlük hayatlarını sürdürmeleri, savaşın etkilenmediği anlamına gelmemekte; aksine savaşın toplum tarafından psikolojik olarak içselleştirildiğini göstermektedir.

Rusya’daki sosyal medya ortamı da bu normalleşmenin doğru okunmasını zorlaştırmakta. İHA uçuşlarının, hava savunma sistemlerinin faaliyetlerinin ve saldırıların sonuçlarının görüntülenmesine yönelik bölgesel yasaklar yaygınlaştı. Vatandaşların Telegram gruplarında veya kişisel sosyal medya hesaplarında paylaştıkları görüntüler nedeniyle gözaltına alındıkları, para cezalarıyla karşılaştıkları ve kamera karşısında özür açıklaması yapmaya zorlandıkları vakalar bulunmakta. Moskova’da benzer yayın kısıtlamaları Mayıs 2026’da yürürlüğe girerken, St. Petersburg’da bu yöndeki sınırlamalar daha önce uygulanmaya başlanmıştır. Dolayısıyla Rus sosyal medyasındaki görece sessizlik, toplumun saldırılardan etkilenmediği şeklinde yorumlanmamalı. Bu sessizlik, güvenlik kaygısının yanı sıra hukuki ve idarî baskıların oluşturduğu bir otosansür ortamının da bir sonucudur.

Bununla birlikte savaşın genel askerî dengesi değerlendirilirken, Rusya ve Ukrayna’nın saldırı kapasiteleri arasında tam bir eşitlik bulunduğu izleniminden kaçınılmalı. Ukrayna’nın Rusya içerisindeki uzun menzilli saldırı kapasitesi önemli ölçüde artmış olsa da, Rusya’nın Ukrayna şehirlerine karşı kullanabildiği füze, güdümlü bomba ve insansız hava aracı kapasitesi hâlen daha geniştir. Birleşmiş Milletler verilerine göre, yalnızca Haziran 2026’da Rus saldırıları sonucunda Ukrayna’da en az 265 sivil hayatını kaybetmiş, 1.816 kişi yaralanmıştır. Bu, savaşın ilk aylarından bu yana kaydedilen en yüksek aylık sivil kayıp düzeylerinden biri oldu.

Voronej’de yaşananlar bu yeni dönemin sembolik bir özeti niteliğinde. Şehir hayatı tamamen durmamış, toplumsal düzen çökmemiş ve insanlar gündelik alışkanlıklarını terk etmemiş. Fakat cephe ile cephe gerisi arasındaki sınır giderek aşındı. Savaş, Voronej’de hem bir füze saldırısının bıraktığı siyah dumanı hem telefon ekranına gelen bir alarm bildirimi hem de ertesi sabah yeniden açılan mağazalar ve işe giden insanları üzerinden aynı anda varlık göstermektedir. Rusya’da 2026 yazının temel toplumsal gerçekliği de bu çelişkide yatıyor.

2-) Moskova’da Savaşın Gölgesinde Normalleşen Hayat

Moskova’ya dışarıdan gelen bir kişinin ilk dikkatini çeken unsur, savaşın şehir hayatında doğrudan görünmemesidir. Caddelerde yoğun trafik sürmekte, alışveriş merkezleri kalabalığını korumakta, restoran ve kafelerde yer bulmak zaman zaman güçleşmekte, parklar özellikle akşam saatlerinde aileler ve gençlerle dolmakta, metro istasyonlarında, meydanlarda veya şehrin turistik bölgelerinde gündelik hayatın ritmini bozan sürekli bir tedirginlik havasına rastlanmamaktadır. İlk bakışta Moskova, savaşın tarafı olan bir ülkenin başkentinden çok, yaz mevsiminin canlılığını yaşayan büyük bir metropol görüntüsü veriyor.

Temmuz ayında Moskova’da bulunduğum süre boyunca bu görüntüyü birçok kez gözlemleme imkânı buldum. İnsanlar işe gitmekte, alışveriş yapmakta, çocuklarıyla parklarda zaman geçirmekte, tatil programlarından ve hafta sonu planlarından söz etmekte. Kent merkezindeki hareketlilik yalnızca zorunlu ihtiyaçlarla sınırlı kalmamakta; eğlence, kültür ve tüketim faaliyetleri de güçlü bir şekilde sürdürülmektedir. Savaşın gündelik hayatı tamamen durdurduğunu veya Moskova toplumunu sürekli bir korku ortamına sürüklediğini söylemek, sahadaki görüntüyle örtüşmüyor.

2026 yazında düzenlenen etkinliklerin kapsamı, Moskova’daki bu canlılığı açıkça gösteriyor. Şehir yönetiminin yürüttüğü “Moskova’da Yaz” programı kapsamında konserlerden tiyatro gösterilerine, spor etkinliklerinden çocuk programlarına kadar binlerce faaliyet planlanmış. Parklar, bulvarlar, meydanlar ve kamusal alanlar yaz boyunca açık hava etkinliklerine ayrılmış; birçok program, her sene olduğu gibi, ücretsiz olarak halka sunuluyor. Temmuz ayının son haftasında dahi Sokolniki, İzmaylovo, Hodınskoye Pole, Muzeon ve VDNH gibi alanlarda konserler, tiyatro gösterileri, dans geceleri, kitap festivalleri ve aile etkinlikleri devam etti.

Ancak bu görüntüyü, Moskova halkının savaştan bütünüyle uzaklaştığı veya yaşanan gelişmeleri önemsemediği şeklinde değerlendirmek doğru olmaz. Şehirdeki normal hayatla savaşın oluşturduğu baskı aynı anda varlığını sürdürüyor. Gündüz saatlerinde festivallere katılan, akşam restoranlarda veya parklarda vakit geçiren insanlar, gece telefonlarına gelen insansız hava aracı uyarılarını takip edebilmekte; ertesi gün havaalanındaki gecikmeler veya çevre bölgelerde duyulan patlamalar hakkında konuşabilmektedir.

Temmuz ayında Moskova ve çevresi art arda insansız hava aracı saldırılarına maruz kaldı. 13 Temmuz’daki saldırıların ardından başkentteki havaalanlarında onlarca uçuş gecikti, bazı uçaklar başka şehirlere yönlendirildi. Moskova’ya ulaşamayan yolcuların bir bölümü, indikleri yedek havaalanlarından otobüslerle başkente taşındı. 20 Temmuz gecesinde de, Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, kente yöneldiği belirtilen 79 insansız hava aracının etkisiz hâle getirildiğini açıkladı.

Moskova’daki savaş tecrübesi bu nedenle Voronej, Belgorod veya Kursk gibi sınır ve cephe gerisi şehirlerinden farklı bir biçimde gelişiyor. Voronej’de savaş, patlama sesleri, hasar gören binalar ve can kayıpları üzerinden çok daha somut biçimde hissedilirken Moskova’da çoğunlukla ulaşım kesintileri, hava sahasının geçici olarak kapatılması, telefonlara gelen uyarılar ve zaman zaman yaşanan internet problemleri üzerinden gündelik hayata dâhil olmakta. Başkentte güvenlik baskısı hissedilirken, şehrin ekonomik ve sosyal düzenini bütünüyle değiştirecek seviyeye ulaşmadığını da belirtmekte fayda var.  Bu durum, Moskova’da iki farklı gündemin aynı anda yaşanmasına neden oluyor. Eğlence ve şehir hayatını anlatan sosyal medya hesaplarında parklar, yeni açılan restoranlar, ücretsiz konserler, sergiler ve hafta sonu programları öne çıkarken, güvenlik ve yerel haber kanallarında ise aynı günlerde insansız hava aracı saldırıları, havaalanı gecikmeleri, internet kesintileri ve hava savunma faaliyetleri paylaşılmakta. Bir kullanıcının telefon ekranında öğleden sonra açık hava konseri duyurusu, gece saatlerinde ise hava saldırısı haberi görülebilmektedir.

Sosyal medyadaki bu bölünmüş görüntü, Moskova toplumunun psikolojisini anlamak açısından önemli. İnsanlar savaşı tamamen unutmuş değil; fakat hayatlarının her anını savaş üzerinden kurmayı da reddediyorlar. Günlük planların sürdürülmesi, psikolojik bir savunma ve uyum biçimi olarak değerlendirilebilir. Sürekli değiştirilemeyen bir tehdit karşısında insanlar, kontrol edebildikleri alanlara yönelmekte; ailelerine, işlerine, arkadaş çevrelerine ve kişisel hayatlarına odaklanmaktadır. Bu nedenle Moskova’daki normalleşmeyi yalnızca kayıtsızlık ya da savaşın inkârı üzerinden açıklamak yetersiz kalır. Burada daha karmaşık bir toplumsal tutum ortaya çıkıyor. İnsanlar bir yandan devletin güvenlik politikalarını desteklerken, diğer yandan savaşın bir an önce sona ermesini istiyorlar. Askerî operasyonlara destek ve barış görüşmelerine duyulan ihtiyaç, Rus toplumunda birbirini tamamen dışlayan iki düşünce olarak görülmemelidir. Ayrıca Ukrayna’nın hava saldırılarının halkta panik yarattığı olgunun yanı sıra halkı da birbirine kenetleyen bir unsur olduğunu da belirtmeliyiz. İnsanlar, savaşın ilk dönemindeki fikirlerinin aksine, bugün tam anlamıyla Ukrayna’ya yönelik ciddi bir tepki geliştirmiş durumdalar. Savaşın ilk döneminde “güvenlik güçlerini destekliyoruz, ama bu savaşın nedenlerini tam olarak anlayamadık” diyen insanlar, bugün Kremlin’in politikalarının doğruluğunu Ukrayna’nın füze saldırılarıyla gördüklerini belirtiyor.

Levada Merkezi’nin Haziran 2026 araştırması, halkın görüşünde bazı durumları açıkça ortaya koyuyor. Araştırmaya katılanların yüzde 67’si Rus Silahlı Kuvvetleri’nin Ukrayna’daki faaliyetlerini desteklediğini belirtirken, yaklaşık üçte ikilik bir kesim barış görüşmelerine geçilmesini istemiştir. Savaşın devam etmesini savunanların oranı dörtte birin biraz üzerinde kalmıştır. Ayrıca katılımcıların yüzde 43’ü Ukrayna’daki gelişmeleri yakından takip ettiğini söylerken, yüzde 19’u ise gelişmeleri hiç takip etmediğini ifade etmiştir. Moskova’da askerî faaliyetlere verilen desteğin ülke ortalamasından daha yüksek olduğu ve yüzde 78’e ulaştığı görülmektedir. Bu veriler ilk bakışta çelişkili görünebilir. Ancak Moskova’da yaptığım görüşmeler ve günlük konuşmalarda karşılaştığım yaklaşım, söz konusu çelişkinin toplumsal hayatta nasıl anlam kazandığını göstermektedir. Pek çok kişi Rus ordusunun başarısız olmasını istememekte, ülkenin geri adım atmasını ulusal bir zayıflık olarak değerlendirmekte; buna rağmen savaşın uzamasından, sürekli yeni kayıpların yaşanmasından ve ekonomik belirsizliğin sürmesinden rahatsızlık duymaktadır.

Gündelik sohbetlerde konu siyaset veya ekonomiyle ilişkilendirildiğinde, konuşmanın kısa süre içinde savaşa yönelmesi dikkat çekiyor. İnsanlar kira fiyatlarından, kredilerden, tatil maliyetlerinden, otomobil masraflarından veya iş hayatındaki sorunlardan söz ederken bunların arka planında savaşın bulunduğunu düşünmekte. Ancak kamusal alanda kullanılan dil çoğu zaman ölçülü. Savaş hakkında açık ve sert değerlendirmelerden kaçınılmakta, eleştiri daha çok hayat pahalılığı, belirsizlik ve sürecin uzaması üzerinden dile getirilmektedir.

Ekonomik hayat da Moskova’daki normalleşmenin sınırlarını gösterermesi açısından çaprıcı. Başkent, Rusya’nın diğer bölgelerine kıyasla daha yüksek gelirlerin, daha güçlü sosyal desteklerin ve daha geniş iş imkânlarının bulunduğu bir şehir konumunda. Bu nedenle ekonomik dalgalanmalara karşı belirli ölçüde korunaklı kalmaktadır. Şehrin merkezi bölgelerindeki restoran ve mağaza kalabalıkları, ekonominin tüm toplum kesimleri açısından rahat olduğu anlamına gelmez. Moskova’nın görünür tüketim kapasitesi ile hanelerin mali güvenliği arasında belirgin bir fark var. 2026 yılının ilk altı ayında tüketici fiyatları Moskova’da yüzde 3,8, Rusya genelinde ise yüzde 4,2 oranında yükselmiştir. Haziran ayında Moskova’daki aylık artış yüzde 0,6 olarak hesaplanmıştır. Resmî enflasyon başkentte ülke ortalamasının altında kalsa da insanların hissettiği fiyat artışları çok daha yüksek seviyelere ulaşmıştır. Rusya Merkez Bankası’nın Temmuz araştırmasında halkın gözlemlediği yıllık enflasyon yüzde 15,1, gelecek 12 aya ilişkin enflasyon beklentisi ise yüzde 14,7 olarak ölçülmüştür.  Resmî enflasyon ile halkın hissettiği enflasyon arasındaki fark, özellikle sık satın alınan ürünlerde daha belirgin. Gıda, yakıt, ulaşım, ilaç ve günlük hizmetler hane bütçesinde daha büyük yer tuttuğu için vatandaşlar ekonomik durumlarını genel fiyat endekslerinden farklı algılamaktadır. Moskova’da mağazaların rafları dolu, ürün çeşitliliği geniş ve tüketim devam ediyor olsa da aynı ürünlere ulaşmanın maliyeti giderek artıyor. Yakıt fiyatlarındaki yükseliş bu baskının en somut örneklerinden birini oluşturuyor. Rusya genelinde benzin fiyatları 2026 yılının başından Temmuz ayının ilk haftasına kadar yaklaşık yüzde 14, motorin fiyatları ise yaklaşık yüzde 15 artmıştır. Temmuz sonunda Merkez Bankası, yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 6-7 aralığına yükseltirken yakıt maliyetlerindeki artışı temel gerekçelerden biri olarak göstermiştir. Ukrayna’nın rafineri ve enerji altyapısına yönelik saldırıları, üretim ve dağıtım zincirinde yaşanan sorunları daha da belirgin hâle getirmiştir. Temmuz sonunda Moskova’daki yakıt arzı çevre bölgelere kıyasla daha düzenli seyretmiştir. Buna karşılık Moskova’dan Altın Halka şehirlerine uzanan Vladimir, İvanovo, Kostroma, Voronej ve Yaroslavl bölgelerinde araç başına 20 ila 50 litre arasında değişen sınırlamalar uygulanmıştır. Moskova’dan otomobille başka şehirlere gidenlerin depolarını başkentten doldurmaları tavsiye edilmiştir. Dolayısıyla yakıt sıkıntısı Moskova merkezinde sürekli bir kıtlık biçiminde görülmese de başkentin çevre bölgelerle kurduğu ulaşım ve tedarik ilişkileri üzerinden şehir halkını etkilemiştir.  Kredi sistemi de ekonomik hayatın hassas noktalarından biri hâline gelmiştir. Rusya Merkez Bankası Temmuz ayında politika faizini yüzde 14’e indirmiş olsa da bu seviye bireysel kredi, kredi kartı ve konut finansmanı açısından hâlâ oldukça yüksektir. Haziran sonunda hane halkının bankalara olan toplam bireysel kredi borcu 37,2 trilyon rubleye ulaşmıştır. Bu portföyün yaklaşık yüzde 13’ünü kredi kartı borçları oluşturmuştur. Merkez Bankası verileri, 2026 yılının ilk çeyreğinde tüketici kredilerindeki sınırlı büyümenin temel olarak kredi kartlarından kaynaklandığını göstermektedir.  Kredi kartının yaygın biçimde kullanılması tek başına refah artışına işaret etmemektedir. Yüksek faiz ortamında kartlar, bazı haneler açısından gelir ile harcama arasındaki açığı kapatan kısa vadeli bir araç haline gelebilmektedir. Özellikle büyük harcamalarda krediye ulaşmak zorlaşırken, mevcut yaşam standardını korumak isteyen orta gelir grupları kart limitlerine daha sık başvurabilmektedir. Merkez Bankası’nın borç yükü gelirin yüzde 50’sini aşan kişilere yönelik kredi sınırlamalarını sürdürmesi, hane halkı borçluluğunun yakından takip edildiğini göstermektedir.

Yani Moskoava’daki manzara, halkın savaşın tamamen dışında yaşandığını göstermemeket; ancak savaşın hayatın tamamını ele geçirmesine de izin vermediği bir anlayışa haizdir. Görünürdeki sakinliğin altında yorgunluk, ekonomik kaygı ve geleceğe ilişkin belirsizlik bulunurken, şehirde hayat bütün canlılığıyla devam etmekte, savaş konuşmaların arka planında, seyahat planlarında, kredi ödemelerinde, yakıt fiyatlarında ve telefon ekranına gelen güvenlik uyarılarında kendisini sürekli hatırlatmaktadır.

3-) Beyaz Gecelerin Işığında Savaşla Birlikte Yaşamak

St. Petersburg’a ulaşıldığında karşılaşılan şehir atmosferi, Moskova’dan belirgin biçimde ayrılmakta. Moskova daha hızlı, merkezi ve ekonomik gücünü sürekli gösteren bir başkent görünümü sunarken St. Petersburg, tarihî dokusu, kanalları, müzeleri ve daha yavaş akan şehir hayatıyla farklı bir ritme sahiptir. Savaşın izleri burada da ilk bakışta doğrudan görülmüyor. Nevsky Bulvarı’ndaki kalabalık, Neva Nehri üzerindeki tekne turları, açık hava kafeleri, müze kuyrukları ve gece geç saatlere kadar devam eden yürüyüşler, olağan bir yaz mevsiminin yaşandığı izlenimini veriyor.

St. Petersburg’da bulunduğum dönemde şehir merkezindeki günlük hareketlilik büyük ölçüde korunuyordu. Yerli turistler, farklı bölgelerden gelen aileler ve gençler şehrin tarihî noktalarında yoğunluk oluşturuyor. Saray Meydanı, Ermitaj çevresi, Kazan Katedrali, Vasilevski Adası ve Neva kıyıları günün hemen her saatinde hareketli. Beyaz Geceler döneminde havanın geç kararması, şehir hayatını gecenin ilerleyen saatlerine kadar uzatıyor. İnsanlar nehir kenarında oturuyor, açılan köprüleri izliyor, konserlere katılıyor ve tatil programlarını sürdürüyorlardı.

Bu görüntü, savaşın St. Petersburg toplumunu gündelik alışkanlıklarından tamamen koparmadığını ortaya koyuyor, fakat Moskova’da olduğu gibi burada da normal hayatın devam etmesi, savaşın unutulduğu ya da hissedilmediği anlamına gelmemekte. İnsanlar günlük düzenlerini sürdürürken hava ulaşımındaki aksamaları, mobil internet kesintilerini ve Leningrad Bölgesi’nde yaşanan insansız hava aracı saldırılarını takip ediyor. Şehirdeki olağanlık, savaşın yokluğundan çok, uzun süren belirsizlik karşısında geliştirilen toplumsal uyum biçimini yansıtmakta.

St. Petersburg’un yaz aylarındaki en önemli özelliklerinden biri, kültürel hayatın şehrin tamamına yayılmasıdır. Konserler, sergiler, kitap etkinlikleri, sokak gösterileri ve açık hava programları yalnızca turistik merkezlerde değil, parklar ve farklı ilçelerde de devam etmektedir. Şehrin 2026 etkinlik takviminde yaz boyunca süren Kitap Sokakları, açık hava konserleri, tiyatro gösterileri ve aile programları yer almıştır. Bu programların önemli bir bölümü ücretsiz veya geniş halk kitlelerinin katılımına açık biçimde düzenlenmiştir.

Bununla birlikte 4 Temmuz sabahında ortaya çıkan güvenlik tablosu, kültürel canlılık ile savaşın etkisinin aynı zaman diliminde nasıl aynı anda var olabildiğini açık biçimde göstermekte. Rus yetkililer, Leningrad bölgesi üzerinde 72 insansız hava aracının etkisiz hâle getirildiğini açıklamış; saldırılar nedeniyle Pulkovo Havalimanı’nda 37 uçuş gecikmiş, 11 uçuş iptal edilmiştir. Bir tarafta VK Fest için 300. Yıl Parkı’na giden binlerce insan, diğer tarafta uçuşunu bekleyen veya başka havalimanlarına yönlendirilen yolcularla birlikte bulunuyor. St. Petersburg’daki savaş gerçeğini en iyi anlatan görüntülerden biri de bu karşıtlıktır.

St. Petersburg halkı sürekli bir panik hâlinde yaşamamakta, fakat tehlikeyi bütünüyle göz ardı da etmemektedir. Telefon uyarıları takip edilmekte, ulaşım planları değiştirilebilmekte, gerekli görülürse kapalı alanlara geçilmektedir. Tehlike ortadan kalktığında ise gündelik programa devam edilmektedir. Savaşın uzun sürmesiyle birlikte toplum, güvenlik riskini hayatın içinde yönetilmesi gereken başka bir belirsizlik olarak görmeye başlamıştır. Bu durum kayıtsızlıktan çok, uzun süreli baskı altında yaşamanın ortaya çıkardığı psikolojik bir uyum biçimidir. İnsanların her alarm sonrasında hayatlarını tamamen durdurmaları mümkün olmadığı için risk ile gündelik düzen arasında yeni bir denge kurulmaktadır.

St. Petersburg’un Rusya açısından taşıdığı askerî ve tarihî anlam, Moskova’dan farklıdır. Şehir, Rus donanmasının kuruluşuyla, Baltık Filosu’yla, Kronstadt’la ve ülkenin denizcilik tarihinde oynadığı rolle doğrudan bağlantılıdır. Bu nedenle Deniz Kuvvetleri Günü, St. Petersburg’un en önemli resmî törenlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Ancak 26 Temmuz 2026’da yapılması planlanan ana deniz geçidi, bir önceki yıl olduğu gibi yeniden iptal edilmiştir. Resmî program daha sınırlı törenler ve anma faaliyetleriyle sürdürülmüş, büyük gemi geçidi ile geleneksel gösteriler gerçekleştirilmemiştir. Güvenlik koşulları, bu kararın temel gerekçesi olarak öne çıkmıştır. Böylece Rus deniz gücünün sergilenmesi amacıyla düzenlenen en büyük organizasyonlardan biri, savaşın oluşturduğu risk nedeniyle ikinci kez yapılamamıştır.

St. Petersburg’un merkezindeki kalabalık, turizm sektörünün ekonomik açıdan sorunsuz olduğu izlenimini yaratabilir. Beyaz Geceler döneminde oteller, restoranlar, müzeler ve tekne turları oldukça yoğun görünmektedir. Ancak şehir merkezindeki insan sayısı ile turizm işletmelerinin gelirleri arasında her zaman doğrudan bir ilişki olmayabilir. 2026 yazında yerel tur operatörleri, organize tur sayısında belirgin bir azalma yaşandığını açıklamıştır. Oteller bireysel seyahatler sayesinde daha dayanıklı kalmakla birlikte, bazı işletmeler doluluk ve gelir kaybı bildirmiştir. Sektör temsilcileri yaşanan düşüşü ekonomik yavaşlama, seyahat maliyetleri, yakıt sorunu ve ulaşımda oluşan belirsizliklerle ilişkilendirmiştir. Buna karşılık şehir yönetimi ve bazı piyasa analizleri, yıl genelinde turizm hareketinin yaklaşık 13 milyon ziyaretçi seviyesinde korunabileceğini öngörmektedir.

St. Petersburg’un Avrupa’ya açılan şehir kimliği ise bilindiği üzere savaş sonrasında önemli ölçüde sınırlandırıldı. Finlandiya’nın Rusya ile kara sınırındaki kısıtlamaları Haziran 2026’da süresiz biçimde uzatması, ardından Rusya’nın 1 Temmuz’dan itibaren Finlandiya ve Baltık ülkelerine uzanan bazı demiryolu sınır geçişlerini kapatması, şehrin kuzey ve batı yönündeki hareketliliğini daha da azaltmıştır. Bir dönem St. Petersburg’dan Finlandiya’ya yapılan kısa seyahatler şehir halkının gündelik hayatının doğal bir parçası olarak görülebilirken, bugün aynı coğrafi yakınlık siyasî ve güvenlik temelli bir sınıra dönüşmüştür. Bu değişim yalnızca turizm veya ticaret rakamlarıyla açıklanamaz. St. Petersburg’un Avrupa’yla kurduğu tarihsel ve kültürel ilişkinin günlük yaşamdaki karşılığı da zayıflamıştır. Şehir coğrafi olarak Avrupa’ya yakın kalmış, fakat insanların bu coğrafya içindeki hareket imkânı önemli ölçüde daralmıştır.

St. Petersburg, Moskova’ya göre daha düşük bir gelir seviyesine sahip olmakla birlikte kira, ulaşım, gıda ve hizmet maliyetlerinin yüksek olduğu büyük bir metropoldür. Şehir merkezindeki restoranların ve turistik işletmelerin hareketliliği, bütün hanelerin ekonomik olarak rahat olduğu anlamına gelmez. Rusya Merkez Bankası’nın verilerine göre, St. Petersburg’da yıllık enflasyon Haziran 2026’da yüzde 5,40’a yükselmiştir. Bu oran ülke ortalamasının altında kalmasına rağmen fiyatlar yalnızca Haziran ayında yüzde 0,83 artmıştır. Özellikle gıda, ulaşım, hizmet ve barınma giderleri hanelerin günlük ekonomik algısını resmî ortalamalardan daha güçlü biçimde etkilemektedir.  Konut kiralarındaki artış, şehirde çalışan gençler ve orta gelirli kesimler açısından önemli bir baskı yaratmaktadır. Ocak 2026’da yayımlanan verilere göre, St. Petersburg’da stüdyo ve tek odalı dairelerin ortalama aylık kirası, bir yıl içinde yaklaşık yüzde 18 yükselerek 47.000 rubleye ulaşmıştır. Yüksek konut kredisi faizleri nedeniyle ev satın alamayan kişilerin kiralık konut piyasasında kalması, fiyatlar üzerindeki baskıyı artırmaktadır.

Şehirde yaptığım gözlemlerde, ekonomik rahatsızlığın doğrudan savaş karşıtı bir söylem üzerinden ifade edilmediğini gözlemliyorum. İnsanlar daha çok fiyatların yükselmesinden, krediye erişimin zorlaşmasından, tatil maliyetlerinden ve geleceğin belirsizliğinden söz ediyor. Ancak konuşma derinleştiğinde bu sorunların savaşla bağlantısı net bir şekilde kurulmuyor. Savaşın ne zaman biteceği, ekonomik koşulların ne zaman rahatlayacağı ve Avrupa’yla ilişkilerin nasıl şekilleneceği, günlük sohbetlerin arka planında yer alıyor.

Sadık ARPACI
Uluslararası İlişkiler, Rusya Uzmanı
Tel: +905459323677
Email: by.sadik@hotmail.com

KAYNAKÇA

• Интерфакс. “Военные заявили об уничтожении за сутки почти 1 тыс. дронов ВСУ”. 18.06.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.interfax.ru/russia/1096736.
• Интерфакс. “Российские средства ПВО уничтожили 660 БПЛА за прошедшую ночь”. 26.06.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.interfax.ru/russia/1098441.
• Коммерсантъ. “Ракеты прилетели на завод”. 22.06.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.kommersant.ru/doc/8762249.
• Коммерсантъ. “В Воронежской области объявлен трехдневный траур после ракетного обстрела ВСУ”. 23.06.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.kommersant.ru/doc/8762791.
• Коммерсантъ. “До шести выросло количество погибших при ракетной атаке на Воронеж 22 июня”. 25.06.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.kommersant.ru/doc/8764563.
• Комсомольская правда – Воронеж. “Над Воронежской областью второй раз за два часа объявили ракетную опасность”. 13.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.vrn.kp.ru/online/news/7069082/.
• Комсомольская правда – Воронеж. “Беспилотник сбили над районом Воронежской области 13 июля”. 13.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.vrn.kp.ru/online/news/7069404/.
• Комсомольская правда – Воронеж. “В Воронеже дважды за день 15 июля объявили ракетную опасность”. 15.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.vrn.kp.ru/online/news/7073087/.
• Коммерсантъ. “Один человек пострадал при падении обломков БПЛА в пригороде Воронежа”. 15.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.kommersant.ru/doc/8815265.
• Коммерсантъ. “Воздушную цель сбили в Воронежской области во время ракетной опасности”. 15.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.kommersant.ru/doc/8815519.
• Коммерсантъ. “Высокоскоростную цель и восемь БПЛА сбили в Воронежской области: есть повреждения”. 16.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.kommersant.ru/doc/8816063.
• Интерфакс. “Российские военные с вечера четверга сбили 243 беспилотника”. 17.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.interfax.ru/russia/1103818.
• Коммерсантъ. “Железнодорожные пути повреждены в Воронежской области во время угрозы БПЛА”. 17.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.kommersant.ru/doc/8816848.
• Интерфакс. “В пригороде Воронежа при падении БПЛА на пожаре погиб трехлетний мальчик”. 23.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.interfax.ru/russia/1104975.
• Интерфакс. “Воронежский губернатор сообщил о повреждении складов маркетплейса при атаке БПЛА”. 23.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.interfax.ru/russia/1104970.
• Ведомости. “В Москве запретили публиковать последствия терактов и атак БПЛА”. 13.05.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.vedomosti.ru/society/news/2026/05/13/1197063-foto-video-atak-bpla.
• Фонтанка.ру. “Напоминаем: публиковать фото и видео атак БПЛА нельзя”. 06.06.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.fontanka.ru/2026/06/06/76464611/.
• Московский велофестиваль. “1-й Ночной велофестиваль этого лета стартует 4 июля в Москве”. 03.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://mosvelofest.mos.ru/news/1529/.
• Московский велофестиваль. “Первый в этом году ночной велофестиваль собрал более 47 тысяч участников”. 05.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://mosvelofest.mos.ru/.
• Интерфакс. “Более 350 БПЛА летели ночью в сторону Московского региона”. 13.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.interfax.ru/russia/1102887.
• Интерфакс. “Число сбитых на подлете к Москве БПЛА достигло 79”. 20.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.interfax.ru/russia/1104255.
• Интерфакс. “Более 400 БПЛА летело на Московский регион с вечера воскресенья”. 20.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.interfax.ru/moscow/1104257.
• Левада-Центр. “Конфликт с Украиной в июне 2026 года: внимание, поддержка российских вооруженных сил, мнение о необходимости переговоров и применении ядерного оружия”. 07.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.levada.ru/2026/07/07/konflikt-s-ukrainoj-v-iyune-2026-goda-vnimanie-podderzhka-rossijskih-vooruzhennyh-sil-mnenie-o-neobhodimosti-peregovorov-i-primenenii-yadernogo-oruzhiya/.
• Банк России. “Инфляция в Москве в июне 2026 года”. 17.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.cbr.ru/press/reginfl/?id=69205.
• Банк России. “Измерение инфляционных ожиданий и потребительских настроений на основе опросов населения”. Temmuz 2026 raporu. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.cbr.ru/Collection/Collection/File/62217/inFOM_26-07.pdf.
• Банк России. “Банк России принял решение снизить ключевую ставку на 25 б.п., до 14,00% годовых”. 24.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.cbr.ru/press/pr/?file=24072026_133000key.htm.
• Банк России. “Банк России принял ряд решений по макропруденциальной политике”. 25.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.cbr.ru/press/pr/?file=639207442100499568FINSTAB.htm.
• Банк России. “Обзор рынка ипотечного жилищного кредитования”. Nisan 2026 verileri. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.cbr.ru/statistics/bank_sector/mortgage/Indicator_mortgage/0426/.
• Коммерсантъ. “«Татнефть» установила ограничение в 20 литров бензина на заправках в Воронеже и Липецке”. 13.06.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.kommersant.ru/doc/8737421.
• Коммерсантъ. “«Лукойл» ограничил отпуск топлива в Воронежской области”. 22.06.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.kommersant.ru/doc/8762395.
• Коммерсантъ. “Лимит в 20 литров бензина ввели на заправках ВТК в Воронежской области”. 10.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.kommersant.ru/doc/8812753.
• Дирекция по организации дорожного движения Санкт-Петербурга. “Ограничения движения для проведения праздника выпускников «Алые паруса»”. 26.06.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://podd.kt.gov.spb.ru/restrict/6904370/.
• Вести.Ru. “В Ленобласти сбили 72 вражеских БПЛА, воздушная опасность в регионе отменена”. 04.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.vesti.ru/article/4573291.
• Вести.Ru. “Более 30 рейсов задержаны и 11 отменены в аэропорту Пулково”. 04.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.vesti.ru/article/4573355.
• РБК. “День ВМФ в Петербурге второй год подряд пройдет без парада и салюта”. 23.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.rbc.ru/society/23/07/2026/6a625a4a9a7947231af27991.
• Фонтанка.ру. “Нет денег или нет бензина? Петербург недосчитался туристов в высокий сезон”. 20.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.fontanka.ru/2026/07/20/76543253/.
• РБК. “Россия закроет часть погранпереходов с Финляндией, Эстонией и Латвией”. 30.06.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.rbc.ru/politics/30/06/2026/6a44067a9a79474c0ae686e8.
• Банк России. “Инфляция в Санкт-Петербурге в июне 2026 года”. 17.07.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.cbr.ru/press/reginfl/?id=69174.
• РБК Петербург. “В Петербурге ждут роста цен на аренду жилья в 2026 году”. 27.01.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.rbc.ru/spb_sz/27/01/2026/69787cfa9a794766a380516b.
• РБК Петербург. “Владельцы арендных квартир в Петербурге столкнулись со снижением спроса”. 18.05.2026. Erişim tarihi: 31.07.2026. https://www.rbc.ru/spb_sz/18/05/2026/6a0ae5e89a794749fafd3351.