Giriş
3 Kasım 2026 Salı günü, Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) seçmenler ara seçimler için sandık başına gittiler. ABD siyasal sisteminin gereği olarak, 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nin tamamının yeniden seçildiği ve 100 sandalyeli Senato’nun da 35 üyesinin belirlendiği seçimlerde, ayrıca birçok eyalette üst düzey yöneticilerin seçilmesi de sağlandı. Sonuçlar, seçimden galip çıkan partinin açık farkla Demokratlar olduğunu gösterirken, Başkan Donald Trump yönetiminde Cumhuriyetçilerin özellikle İran Savaşı’nda istenilen neticenin elde edilememesi ve buna bağlı olarak gelişen ekonomik sorunlar nedeniyle halkın desteğini kısmen kaybettiğini ortaya koydu. Bu yazıda, 2026 ABD ara seçimlerinden elde edilen önemli bulgular özetlenecektir.
Temsilciler Meclisi’nde Mavi Dalga
Ara seçim gecesinin en belirgin sonucu, Demokratların Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu geri almaya çok yaklaşması ve gece ilerledikçe bu sonucun ulusal medya kuruluşlarınca projekte edilmesi oldu. Reuters, 4 Kasım günü gece geç saatlerde ABD medyasının Demokratların Meclis çoğunluğunu kazanacağını öngördüğünü bildirdi. Bu, henüz eyaletlerin resmî sertifikasyonlarının tamamlandığı anlamına gelmese de, seçim gecesinin siyasi yönünü belirleyen temel gelişmedir (Reuters; AP).
Demokratların başarısı tek bir bölgeye veya seçmen grubuna da dayanmıyor. Associated Press‘in seçim gecesi değerlendirmesinde, New Jersey’de Cumhuriyetçi Tom Kean’ın, Pensilvanya’da ise Ryan Mackenzie, Scott Perry ve Rob Bresnahan’ın koltuklarını kaybettiği; Kuzey Karolina ve Kentucky’de ise açık koltukların Demokratlara geçtiği aktarıldı. Reuters‘ın daha erken sayım fotoğrafında Demokratların Cumhuriyetçilerden 4 sandalye aldığı belirtilirken, AP‘nin daha sonraki değerlendirmesi 6 Cumhuriyetçi sandalye kaybına dikkat çekti. Ancak farklı haber güncellemelerinin zamanlaması nedeniyle bu rakamlar nihai sandalye dağılımı gibi okunmamalı ve kesin sonuçlar beklenmelidir (Reuters; AP).
Pensilvanya’daki sonuçlar, Demokratların yalnızca büyük kentlerde değil, rekabetçi banliyö ve karma seçmen profiline sahip bölgelerde de Cumhuriyetçilerin savunma hattını aşabildiğini gösteriyor. Nitekim Ryan Mackenzie’nin yenilgisi özellikle dikkat çekiciydi; Reuters, Demokrat Bob Brooks’un bu koltuğu kazandığını bildirdi. Scott Perry ve Rob Bresnahan’ın kayıpları da eyaletteki Demokrat dalganın genişliğine işaret etti (Reuters; AP).
Kuzey Karolina’nın 11. Kongre Bölgesi’nde Jamie Ager’in Cumhuriyetçi Jennifer Balkcom’u geride bırakması, Temsilciler Meclisi’nde ilk dikkat çekici sandalye değişimlerinden biri oldu. New Jersey’deki Tom Kean yenilgisiyle birlikte, bu sonuç, Cumhuriyetçilerin ara seçim öncesinde yeniden çizdikleri seçim bölgelerinin beklenen korumayı sağlayamadığı yönündeki yorumları güçlendirdi (Reuters; AP).
Meclis çoğunluğunun Demokratlara geçmesi, Trump’ın ikinci döneminin kalan iki yılında Washington’daki güç dengesini köklü biçimde değiştirecektir. Komite başkanlıkları, bütçe ve denetim yetkileri, celp (subpoena) çıkarma kapasitesi ve soruşturma gündemini belirleme gücü Demokratların eline geçecektir. Hakeem Jeffries’in Temsilciler Meclisi Başkanı olması beklenirken, Cumhuriyetçilerin Trump’ın yasama gündemini Meclis’ten geçirmesi zorlaşacak; yönetim daha sık uzlaşma aramak veya başkanlık vetosuna dayanan bir kilitlenme ortamıyla karşılaşacaktır (Reuters; AP).
NBC‘nin sabah 09:00 itibariyle yaptığı projeksiyona göre, Demokrat Parti, ABD Temsilciler Meclisi’nde 255 sandalye ile 180 sandalyede kalacak Cumhuriyetçi Parti’nin çok önünde çok farklı bir üstünlük sağlayabilecektir (NBC). Ancak rekabetçi bazı bölgelerdeki sayım nedeniyle, bu sayılarda ufak oynamalar olabileceğini de hesaba katmak gerekir.
Senato’daki Demokrat İlerleyişi Trump’ı Azil Etmeye Büyük İhtimalle Yetmeyecek
Senato tablosu, Temsilciler Meclisi’nden daha karmaşıktır. Seçim öncesinde Senato’da Cumhuriyetçiler 53-47 üstünlüğe sahipti; Demokratların çoğunluğu ele geçirebilmesi için net 4 sandalye kazanması gerekiyordu. 4 Kasım sabahı itibarıyla Demokratlar Güney Karolina ve Kuzey Karolina’da Cumhuriyetçilerin elindeki iki koltuğu çevirmiş, Georgia ve New Hampshire’da ise kendi koltuklarını korumuştur. Dolayısıyla, Senato’da da Demokratların elinde önemli bir ivme olduğu söylenebilir (Reuters; AP).
Güney Karolina’da çocuk doktoru Annie Andrews’in, Başkan Trump’ın desteklediği Darline Graham’ı yenmesi gecenin en çarpıcı sürprizlerinden biriydi. Andrews, 20 yılı aşkın süredir eyalette Senato seçimini kazanan ilk Demokrat oldu ve Güney Karolina’dan seçilen ilk kadın Senatör olma başarısını gösterdi. Bu sonuç, Cumhuriyetçilerin geleneksel olarak güçlü olduğu bir eyalette dahi Trump yönetimine yönelik hoşnutsuzluğun etkili olabildiğini ortaya koydu (AP).
Kuzey Karolina’da eski Vali Roy Cooper’ın Trump destekli Michael Whatley’i yenerek Cumhuriyetçi koltuğu Demokratlara kazandırması da önemliydi. Cooper, kampanyasını gıda, enerji ve barınma maliyetleri üzerine kurdu; bağımsız seçmenlerden ve eyaletteki geniş kişisel tanınırlığından yararlandı. Bu sonuç, Cumhuriyetçi adayın Trump’a yakınlığının her zaman avantaj sağlamadığını; özellikle ekonomik memnuniyetsizlik arttığında, yerel itibarı güçlü adayların daha başarılı olabildiğini düşündürüyor (Reuters).
Georgia’da Demokrat Jon Ossoff’un yeniden seçilmesi, Cumhuriyetçilerin önemli bir hedefini boşa çıkardı. Trump’ın 2024’te az farkla kazandığı bir eyalette Ossoff’un koltuğunu koruması, Demokratların yalnızca geleneksel mavi eyaletlerde değil, başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçilere yönelen rekabetçi eyaletlerde de güçlü kalabildiğini gösterdi. Nitekim New Hampshire’da Chris Pappas’ın Demokrat koltuğunu koruması da partinin savunma hattını güçlendirdi (Reuters; AP).
Bununla birlikte, Senato çoğunluğunun kaderi Teksas, Michigan, Maine, Alaska, Iowa ve Ohio gibi eyaletlerdeki yarışlara bağlı kalmaya devam etti. Reuters‘ın 4 Kasım sabahı yayımladığı değerlendirme, bu eyaletlerde milyonlarca oyun henüz sayılmadığını ve yarışların henüz sonuçlanmadığını vurguluyordu. Bu nedenle, iki önemli Demokrat zaferini, Senato’nun kesin biçimde el değiştirdiği şeklinde yorumlamak için henüz erkendir (Reuters). İlerleyen saatlerde ise Teksas’ta Demokrat James Talarico’nun zaferi kesinleşirken, Michigan’da da Trump’ın hedef gösterdiği Müslüman Arap siyasetçi Abdul El-Sayed avantajlı duruma geçti. Çok çekişmeli geçen Mississippi’de de Demokrat aday Scott Colom az farkla önde gidiyor.
NBC‘nin projeksiyonuna göre Demokratlar, Mississippi, Michigan ve Alaska’yı da alarak Senato’da 55-56 koltuğa ulaşabilir (NBC). Cumhuriyetçiler ise, Nebraska, Montana ve Idaho’daki zaferleriyle ancak 44 Senatör sayısına ulaşabilir. Bu sonuçlardan özellikle
Teksas ve Michigan: Senato Yarışının İki Siyasi Laboratuvarı
Teksas: Talarico’nun tarihî zaferi
Teksas yarışı, yalnızca bir senatörlük koltuğu için değil, Cumhuriyetçi Parti’nin Trump dönemindeki aday belirleme stratejisinin sonuçları açısından da önem taşıdı. Cumhuriyetçi ön seçiminde 4 dönemlik Senatör John Cornyn’in, Trump’ın desteğini alan eyalet Başsavcısı Ken Paxton karşısında kaybetmesi, parti içindeki geleneksel kanat ile MAGA hareketi arasındaki güç mücadelesini gözler önüne serdi. Paxton’ın geçmişte eyalet Temsilciler Meclisi tarafından azledilmesi, Senato’da beraat etmesi ve hakkındaki etik tartışmalar, Demokrat aday James Talarico’nun kampanyasının temel saldırı noktalarına dönüştü. Paxton suçlamaları reddetti (AP).
Talarico, ekonomik popülizm, dinî söylem ve daha ılımlı Cumhuriyetçi seçmene ulaşma stratejisini birleştirdi. Kampanyasında hayat pahalılığı, benzin fiyatları ve büyük bağışçıların siyasetteki etkisini öne çıkardı. Paxton ise Talarico’yu aşırı solcu olarak göstermeye ve Trump seçmenini sandığa taşımaya çalıştı. Talarico’nun, özellikle Collin ve Tarrant gibi Cumhuriyetçilerin de güçlü olduğu bölgelerde, erken oy sayımlarında dikkat çekici bir performans sergilemesi, Demokratlar açısından umut vericiydi.
Neticede, Teksas’ta Talarico’nun tarihi zaferi ilerleyen saatlerde kesinleşti (Houston Chronicle). Teksas’ta Demokratların 1988’den beri Senato seçimi kazanamamış olması, Talarico’nun olası zaferini tarihî bir kırılmaya dönüştürecektir. Teksas’ın önemi, sonuçtan bağımsız olarak, Cumhuriyetçilerin güvenli saydığı bir eyaletin Trump yönetiminin ekonomik ve siyasi performansı nedeniyle rekabetçi hale gelebilmesidir (AP; Texas Tribune).
Michigan: Parti içi bölünme ve seçmen koalisyonu neticesinde gelen El-Sayed zaferi
Michigan’da Demokrat Abdul El-Sayed ile Cumhuriyetçi Mike Rogers arasındaki yarış, ideolojik kutuplaşmanın ve parti içi uzlaşmazlıkların seçim performansını nasıl etkileyebileceğini gösteren bir sınav oldu. El-Sayed, Demokrat ön seçiminde parti yönetiminin desteklediği Haley Stevens’ı geride bırakarak aday olmuştu. Ancak Stevens’ın seçimden yalnızca iki gün önce Cumhuriyetçi Rogers’ı desteklemesi, Demokratlar açısından ciddi bir birlik sorunu yarattı. Bu hamle, İsrail politikası, parti içi kimlik ve adayın seçilebilirliği konularındaki gerilimi yeniden gündeme getirdi (Bridge Michigan; AP).
Michigan’daki ilk sayım verilerinde El-Sayed önde görünse de, eyaletin bağımsız ve Cumhuriyetçi eğilimli bazı ilçelerinde Rogers’ın güçlü olduğu bildirildi. Bridge Michigan, Oakland, Kent, Wayne ve Washtenaw gibi Demokratların güçlü olduğu bölgelerden gelen erken sonuçların El-Sayed’i öne taşıdığını, buna karşılık Eaton, Ottawa ve Livingston ilçelerinde Rogers’ın önde olduğunu ve Macomb’da yarışın başa baş seyrettiğini aktardı. Bu nedenle, erken liderlik, kesin zafer olarak değerlendirilmemelidir. Ancak ilerleyen saatlerde El-Sayed’in farkı açması, burayı da Demokratların kazanacağını neredeyse garantili bir sonuç haline getirmiştir (Bridge Michigan; AP).
Michigan yarışının ulusal önemi, Demokratların kendi içlerindeki ilerici-merkezci ayrışmayı aşarak geniş bir seçmen koalisyonu kurup kuramayacaklarının test edilmesidir. El-Sayed’in sağlık hizmetleri, kampanya finansmanı ve büyük servet sahiplerinin vergilendirilmesi üzerine kurduğu mesaj, genç ve ilerici seçmenleri harekete geçirmeyi amaçlıyordu. Rogers ise, Trump’la yakınlığını, üretim istihdamı ve vergi indirimleri vaatlerini öne çıkardı. Sonuç ne olursa olsun, Michigan’daki yarış 2028 Başkanlık seçimlerine giderken Demokrat Parti’nin ideolojik yönelimi açısından önemli bir gösterge olacaktır. Sabah saat 10:00 suları itibarıyla, El-Sayed’in zaferi artık kesinleşmiş gibi görünüyor.
Diğer Kritik Senato Yarışları ve Azil Tartışması
Maine’de Cumhuriyetçi Susan Collins ile Demokrat Troy Jackson arasındaki yarış, Cumhuriyetçilerin Senato’da tutunabilmesi açısından kritik önem taşıyordu. Collins, Trump’ın 2024’te kaybettiği bir eyaleti temsil eden tek Cumhuriyetçi Senatör olduğu için Demokratların öncelikli hedefleri arasındaydı. Ancak Maine’in sıralı tercihli oy sistemi ve erken sayımın düşük oranı, ilk gece verilerinden kesin sonuçlar çıkarmayı zorlaştırıyordu. Alaska’da Mary Peltola ile Dan Sullivan arasındaki yarış da benzer biçimde yakından izleniyordu; eyaletin posta oyları ve sıralı tercihli sistemine ilişkin takvim, sonucun açıklanmasını geciktirebilirdi (Reuters; AP).
Iowa’da Cumhuriyetçi Ashley Hinson ile Demokrat Josh Turek, Ohio’da ise Cumhuriyetçi Jon Husted ile eski Demokrat Senatör Sherrod Brown arasındaki yarışlar, Demokratların Senato’da çoğunluğu elde etmesi için gereken ek kazanımlar açısından belirleyiciydi. Bu eyaletlerin tümünde Cumhuriyetçiler 2024 Başkanlık seçiminde güçlü bir performans sergilemişti. Demokratların buralarda başarı sağlaması, 2026 sonuçlarının yalnızca Trump’a tepki olarak değil, aynı zamanda daha geniş bir seçmen koalisyonu oluşturma başarısı olarak da yorumlanmasını sağlayacaktır. Ancak sayım tamamlanmadan bu yarışlar için kesin hüküm vermek mümkün değildir (Reuters; AP). Kansas’ta ise Demokrat aday Adam Hamilton, 1932 yılından bu yana (tam 94 yıl sonra) Kansas’tan Senato’ya seçilen ilk Demokrat Partili isim olarak tarih yazmıştır. Bu, Demokrat mavi dalganın gücü ve yaygınlığını anlamak açısından sembolik bir zaferdir.
Azil süreci: Meclis çoğunluğu ile görevden alma aynı şey değil
Temsilciler Meclisi’nin Demokratların kontrolüne geçmesi, Trump hakkında yeni bir azil sürecinin siyasi ve kurumsal olarak gündeme gelmesini mümkün kılacaktır. Demokratlar; İran Savaşı’nın yürütülüşü, yürütme yetkisinin kullanımı, olası çıkar çatışmaları veya yönetimin denetimden kaçınması gibi konularda soruşturma açabilir. Komite başkanlıkları ve celp yetkileri, bu soruşturmaların kapsamını genişletebilir. Bununla birlikte, soruşturma başlatılması ile azil maddelerinin kabul edilmesi farklı aşamalardır; ayrıca azil kararı verilmesi, Başkan’ın otomatik olarak görevden ayrılması anlamına da gelmez (ABD Senatosu).
ABD anayasasına göre Temsilciler Meclisi, azil (impeachment) yetkisine tek başına sahiptir. Azil maddeleri Meclis’te basit çoğunlukla kabul edilirse, Başkan hakkında azil maddeleri kabul edilmiş olur ve yargılama Senato’ya geçer. Senato’da mahkûmiyet ve görevden uzaklaştırma için oylamaya katılan üyelerin üçte ikisinin desteği gerekir. Senato’nun salt çoğunluğu, hatta 51 veya 52 sandalyelik bir Demokrat çoğunluğu, tek başına Trump’ı görevden almaya yetmez. Senato’da 100 üyenin tamamı hazır bulunursa 67 oy gerekir; dolayısıyla Demokratların olası bir çoğunlukta dahi çok sayıda Cumhuriyetçi Senatörün desteğini alması zorunludur. (ABD Senatosu). Şu an için Demokratların Senato’da 55-56 koltuğu kazanması bekleniyor; bu durumda Başkan Trump’ın azli için 10 Cumhuriyetçi Senatörün desteği gerekecektir. Bu da, şu an için o kadar da gerçekçi bir senaryo değildir. Ayrıca Trump dışında kabinesindeki tartışmalı isimlerin de azil süreçleri gündeme gelebilir. Özellikle Savaş (Savunma) Bakanı Pete Hegseth, bu konuda Demokratların hedef seçebileceği tartışmalı bir kişidir.
Seçimden Çıkarılacak Dersler
İran Savaşı’nın siyasi maliyeti
2026 ara seçimlerinin en önemli dersi, dış politikanın iç siyasetten bağımsız düşünülemeyeceğidir. ABD ve İsrail’in Şubat 2026 sonunda İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin aksaması ve enerji arzına ilişkin belirsizlikler nedeniyle ABD’li tüketicilerin gündelik yaşamına doğrudan yansıdı. Reuters, savaşın ilk haftalarında ABD’de ortalama benzin fiyatının galon başına 4 doların üzerine çıktığını ve Şubat sonundan itibaren yaklaşık yüzde 36 arttığını bildirmişti. Bu gelişme, Trump’ın enerji maliyetlerini düşürme vaadi ile savaşın yarattığı fiyat baskısı arasındaki çelişkiyi görünür kıldı (Reuters; AP-NORC).
Seçimden hemen önce yayımlanan AAA verilerine dayalı değerlendirmeye göre, 2 Kasım itibarıyla ABD’de normal benzinin ortalama fiyatı bir yıl öncesine kıyasla yaklaşık yüzde 40 daha yüksekti; 42 eyalette galon fiyatı yıllık bazda en az 1 dolar artmıştı. Dizel fiyatlarındaki ortalama artışın yüzde 71’e ulaşması, sorunun yalnızca bireysel sürücüleri değil, tarım, imalat, nakliye ve lojistik maliyetlerini de etkilediğini gösteriyordu. Bu tür artışlar, zaman içinde gıda ve diğer tüketim mallarına yansıyarak savaşın maliyetini çok daha geniş bir kesime yayar (Business Insider).
Savaşın seçmen davranışına etkisi yalnızca enerji fiyatlarıyla sınırlı değildi. AP-NORC araştırmasına göre, seçmenlerin yaklaşık üçte ikisi İran Savaşı’nı seçim öncesinde ülkenin en önemli sorunlarından biri olarak görüyordu. Bu, Trump’ın Başkanlık seçimi öncesinde verdiği “barış” sözüne de ters bir gelişmeydi. Reuters‘ın seçim gecesi aktardığı çıkış anketlerinde, seçmenlerin yarısının oyunu Trump’a tepki vermek için kullandığını, yaklaşık dörtte üçünün ülkenin gidişatından öfkeli veya memnuniyetsiz olduğunu, yüzde 70’inin ise Kongre’nin Başkan üzerinde daha güçlü bir denetim kurmasını istediğini belirtti. Bu bulgular, savaşın doğrudan oy verme motivasyonlarından biri olduğunu, ancak ekonomik memnuniyetsizlik ve Başkanlık gücünün denetlenmesi talebiyle birlikte etkili olduğunu düşündürüyor. (Reuters; AP-NORC).
Ekonomi, enflasyon ve hayat pahalılığı
Ekonomi, seçim kampanyasının belirleyici başlığıydı. Pew Research Center’ın Ekim 2026 araştırmasında, kayıtlı seçmenlerin yüzde 84’ü ekonominin oy tercihlerinde çok önemli olduğunu söyledi. Bu oran, Cumhuriyetçi adayları destekleyenlerde yüzde 82, Demokrat adayları destekleyenlerde ise yüzde 88 olarak ölçüldü. Aynı araştırmada sağlık, demokrasi, enerji politikası ve dış politika da önemli başlıklar arasında yer alsa da, seçmenin önceliği günlük yaşam maliyetleri ve ekonomik güvenlikti (Pew Research Center).
Resmî veriler de ekonomik rahatsızlığın arka planını ortaya koyuyordu. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu’na göre, Eylül 2026’da tüketici fiyatları aylık yüzde 0,6, yıllık yüzde 3,7 arttı; benzin fiyatları aynı ay yüzde 9,1 yükseldi ve enerji endeksi yıllık bazda yüzde 20,4 artış gösterdi. Ekim enflasyon verisi seçim sabahı henüz yayımlanmamıştı; dolayısıyla değerlendirmede kullanılabilecek en güncel resmî TÜFE verisi Eylül ayına aitti (BLS).
Kişisel tüketim harcamaları endeksi de benzer bir baskıya işaret ediyordu. Ekonomik Analiz Bürosu’nun 29 Ekim’de yayımladığı verilere göre, Eylül ayında PCE fiyat endeksi aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 3,6 arttı; gıda ve enerji hariç çekirdek PCE enflasyonu yıllık yüzde 3,1 düzeyindeydi. Aynı ay reel tüketim harcamalarının neredeyse hiç artmaması, nominal harcama artışının önemli bir bölümünün fiyat artışından kaynaklandığını düşündürüyordu. Buna karşılık, ABD ekonomisinin 2026 üçüncü çeyrekte yıllıklandırılmış yüzde 3,4 büyümesi, makroekonomik büyüme ile hanehalkının hissettiği hayat pahalılığı arasındaki farkı ortaya koydu (BEA; Reuters).
Bu ayrım siyaseten önemlidir: ekonomi toplam üretim, yatırım veya borsa performansı üzerinden ölçüldüğünde güçlü görünebilir; ancak seçmen bunu kira, market, sağlık, enerji ve kredi maliyetleri üzerinden değerlendirir. Hane halkının satın alma gücü, ücret artışlarının fiyat artışlarını yakalayıp yakalayamadığı ve geleceğe ilişkin güveni, sandık davranışında belirleyici olabilir. Trump yönetiminin büyüme rakamlarını öne çıkarması, seçmenin günlük harcama deneyimindeki baskıyı ortadan kaldırmadı. AP Voter Poll’da seçmenlerin dörtte üçünün ekonomiyi “iyi değil” veya “kötü” olarak nitelendirmesi ve yaklaşık onda sekizinin enflasyonun hane bütçesinde orta ya da ağır bir zorluk yarattığını belirtmesi, bu kopukluğu ortaya koydu (AP).
Cumhuriyetçiler açısından ikinci ders, Başkan’ın kişisel siyasi markasının her seçimde otomatik olarak partiye ve adaylara oy kazandırmamasıdır. Trump’ın mitinglere ağırlık vermesi, adayları açıkça desteklemesi ve kampanyayı kendi Başkanlığına ilişkin bir referanduma dönüştürmesi, taban mobilizasyonu sağlasa da, aynı zamanda ekonomik ve dış politika sonuçlarının sorumluluğunu da doğrudan kendisine yükledi. Özellikle Paxton gibi tartışmalı adaylara verilen destek, aday kalitesine ilişkin kaygıları ve parti içi bölünmeleri arttırmış olabilir. Demokratlar açısından ise zaferin sürdürülebilirliği, yalnızca Trump karşıtlığına değil, hayat pahalılığı, sağlık hizmetleri, istihdam ve dış politika konularında uygulanabilir öneriler geliştirmeye de bağlı olacaktır.
Sonuç
3 Kasım 2026 ara seçimleri, Donald Trump’ın ikinci Başkanlık döneminin ilk iki yılına ilişkin güçlü bir siyasi uyarı niteliği taşıyor. Temsilciler Meclisi’nde Demokratların çoğunluğu kazanmasının medya kuruluşları tarafından öngörülmesi, Cumhuriyetçilerin Kongre üzerindeki birleşik kontrolünü sona erdirecek ve Trump yönetimini daha sıkı bir denetimle karşı karşıya bırakacaktır. Pensilvanya, New Jersey, Kuzey Karolina ve Kentucky’deki rekabetçi sonuçlar, Demokratların yalnızca kendi geleneksel tabanlarını değil, farklı seçmen gruplarını da harekete geçirebildiğine işaret ediyor. Bununla birlikte, resmî sertifikasyon tamamlanana kadar sandalye dağılımı projeksiyon olarak değerlendirilmelidir (Reuters; AP).
Senato’da ise Güney Karolina ve Kuzey Karolina’daki Demokrat kazanımları, Georgia ve New Hampshire’daki Demokrat savunmasıyla birleşerek partiyi çoğunluk hedefine yaklaştırdı. Ancak Teksas, Michigan, Maine, Alaska, Iowa ve Ohio’da sayımın sürmesi nedeniyle Senato’nun kontrolü henüz kesinleşmemişti. Özellikle Teksas’ta Talarico’nun güçlü performansı ve Michigan’da El-Sayed’in ilk sayım liderliği, Demokratların ulusal ölçekteki dalgasının coğrafi sınırlarını test ediyor. Nitekim şu an için Teksas’ta Demokrat zaferi kesinleşirken, Michigan’da da olasılık çok yüksek.
Seçimlerden çıkarılacak en önemli siyasi ders, dış politikanın maliyetinin iç politikada karşılığını bulmasıdır. İran Savaşı’nın enerji piyasalarına yansıması, benzin ve dizel fiyatlarının yükselmesi, enflasyonun yeniden hızlanması ve hane halkının satın alma gücündeki aşınma, Cumhuriyetçilerin ekonomik performans anlatısını zayıflattı. Seçmenler, yönetimin askerî hedeflerinden çok savaşın ne kadar süreceğini, enerji maliyetlerini nasıl etkilediğini ve aile bütçelerine ne getirdiğini sorguladı. Ekonomik büyüme verileri olumlu olsa dahi hayat pahalılığının seçmen nezdindeki ağırlığı, ara seçim sonuçlarında belirleyici bir faktör olarak öne çıktı.
Azil tartışması ise yeni Kongre döneminin gündeminde yer alabilir; ancak Temsilciler Meclisi’nde azil maddelerinin kabulü ile Senato’da Başkan’ın mahkûm edilerek görevden uzaklaştırılması birbirinden farklı anayasal aşamalardır. Demokratların Meclis çoğunluğu Trump yönetimini soruşturma ve denetleme kapasitesini artıracaktır. Buna karşılık, Senato’daki üçte iki mahkûmiyet eşiği, görevden uzaklaştırmayı son derece zorlaştırmaktadır. Bu nedenle, 2026 ara seçimlerinin en somut sonucu, Trump’ın görevden alınmasından ziyade, Başkanlığının siyasi hareket alanının daralması, Kongre denetiminin güçlenmesi ve 2028 seçimlerine giden süreçte Cumhuriyetçi Parti’nin liderlik ve politika tercihlerini yeniden tartışmak zorunda kalması olacaktır.
Sonsöz, Gazze’deki insani kriz ve İran Savaşı, 2024’te aslında çok güçlü bir destekle başa geçen Başkan Trump’ın planlarını ve popülaritesini olumsuz etkilerken, ABD’de “mavi dalga” olarak nitelendirilen Demokratların sıçramasına ve sol siyasetin yeniden güçlenmesine vesile olmuştur. Bu, ABD’den diğer ülkelere de yayılmaya sahip güçlü ve toplumsal bir dalgadır. Ancak Demokratların Barack Obama ve Joe Biden sonrasında popüler lider eksikliği şimdilik önemli bir sorundur. 2028’e kadar bu sorun aşılabilirse, Demokratlar yeniden iktidara dönebilir. Bu durumda ise, İran ve benzeri vakalarda doğrudan savaş politikaları yerine, yumuşak güç temelli uygulamaların yaygınlaşmasını beklemek yerinde olacaktır. Bu konuda şimdilik en güçlü isim ise Kaliforniya Valisi Gavin Newsom gibi görünüyor. Cumhuriyetçilerde ise, Başkan Yardımcısı J.D. Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio gibi potansiyel adaylar olsa da, Trump döneminin enkaza dönüşmesi halinde, kuşkusuz, Cumhuriyetçi adayların 2028’deki şansları hayli azalacaktır.
Prof. Dr. Ozan ÖRMECİ
