Ankara Bilim Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümünde yarı zamanlı öğretim görevlisi ve Uluslararası Politika Akademisi (UPA) uzmanı Dr. Mehmet Emir’in “Singapur’un Büyük Güçlerle İlişkileri Çerçevesinde Güney Çin Denizi Stratejisinin Analizi” başlıklı makalesi Akademik Açı dergisinde yayımlanmıştır.
Singapur, Güneydoğu Asya’da çok önemli ve stratejik bir konumda bulunan bir şehir devletidir. Tarihsel süreçte büyük güçlerle önemli politik ilişkilerinin bulunmasının yanı sıra ekonomik ve askeri alanlarda da girişimleri dikkatle izlenen bir aktördür. Halkın büyük çoğunluğunun Çin etnik kökenli olması da büyük güçler tarafından dikkate alınan önemli bir unsurdur. Özellikle bölgede Çin ve ABD arasında büyük bir güç mücadelesi yaşanmaktadır. Singapur’un ekonomik olarak kalkınmış olması, izleyeceği politikalar bağlamında ona büyük avantajlar sağlamaktadır. Bu sayede büyük güçlerin rekabetinde ekonomik hususlar Singapur’dan taviz koparmak için öne sürülememektedir. Geleneksel olarak Singapur açısından en öncelikli politika istikrarlı bir yönetimin olmasıdır. Kuruluşundan beri iktidarda olan Halk Hareketi Partisi, ülkenin geleceğine dair politikaları belirlemektedir. Zayıf bir muhalefetin yanında, halkın ihtiyaçlarını doğru bir şekilde tespit edebilen iktidar partisi etkili bir yönetim sergilemektedir. Dolayısıyla, Singapur’un bütün politik eylemlerinde Halk Hareketi Partisi mutlak karar verici rolündedir. Aktörün dış politikasına yön veren iktidar partisi büyük güçlerin Güney Çin Denizi politikalarındaki değişmez muhatabıdır.
Güneydoğu Asya günümüzde stratejik önemi artan bir bölgedir. Bu bağlamda, Çin’in yükselen ekonomik gücü için stratejik konumda olan Malakka Boğazı’nı kontrol altında tutma isteği rasyonel bir yaklaşımdır. Çin’in Güney Çin Denizi stratejisi bağlamında Singapur öncelikle dikkate alınan bir aktördür. İkili ilişkilerdeki yakınlıkla birlikte Çin yönetimi Singapur’u her zaman kendi dış politikasında kalıcı bir destek unsuru olarak görmek istemiştir. Buna dair sürekli iletişim halinde bulunan aktörler açısından Güney Çin Denizi’nin istikrarı ve güvenliği çok önemlidir. Singapur nüfusunun çoğunlukla Çin etnik kökenli olması, karşılıklı ilişkilerde dikkate alınan bir diğer unsurdur. Nüfusun etnik yapısı üzerinden ikili ilişkilerin daha yakından izlenebilme beklentisi oluşsa da buna karşın Singapur vatandaşlarının gerek dilsel gerekse kültürel yaklaşımında Batı’nın etkisi daha fazladır.
Singapur ile köklü bağlar kurabilmiş bir diğer büyük güç ABD’dir. ABD’nin küresel hegemonyasında ona meydan okuyan aktörlere karşı etkili önlemlerle mücadele etme politikası vardır. Bu bağlamda, Çin’in özellikle ekonomik olarak yükselen bir güç olmasının yanında, askeri envanterini ABD’nin aleyhine artırma eğilimi de dikkat çekmektedir. Aktörün Çin’e yönelik önleyici politikalarında Güneydoğu Asya stratejisi önemli bir odak noktasıdır. Bölgedeki aktörlerle güçlü ilişkiler geliştiren ABD bir yandan Çin’in Kuşak ve Yol İnisiyatifi’ni engellemeye çalışırken, diğer yandan da askeri ittifaklarla Çin’i kendi bölgesindeki aktörlerle dengelemeye çalışmaktadır. Bu bağlamda, ABD’nin Güney Çin Denizi’nde uygulayacağı stratejik hamlelerle Çin’i zayıflatma planı önemli bir politik girişimdir. Singapur, ABD’nin Güney Çin Denizi stratejilerindeki önemli bir aktördür. ABD, hem askeri hem de ekonomik çerçevede Singapur’u sürekli bir müttefik olarak yanında görmek istemektedir. Bu açıdan Singapur ile daimî bir iletişim politikası izlenmektedir.
Singapur şehir devletinin dahil olduğu ASEAN örgütü ile kurumsal ilişkileri, aktörün belirlenen politikalarını gerçekleştirebilmesi için öncelikle dikkate alınmaktadır. ASEAN üyeleriyle kurulan ilişkiler çerçevesinde Güney Çin Denizi’nin istikrarı ve güvenliğinin sağlanması amaçlanmaktadır. Aktör, Güney Çin Denizi’ne yönelik esnek ve tarafsız bir politika izlemektedir. Singapur’un coğrafi konumu ve ekonomik gücü ASEAN devletleriyle birlikte izleyeceği ortak politikalarda daha etkili bir karar verici olmasına imkân sağlamaktadır. ASEAN örgütü bağlamında, Çin’e karşı Güney Çin Denizi alanında dört devletin ihtilafı olmasına rağmen Singapur, alınacak kararlarda ihtiyatlı bir politik duruş sergilemektedir. Ancak ortak kararlarda engelleyici bir devlet politikasının olmamasına da dikkat edilmektedir.
Geniş bir çerçeveden değerlendirildiğinde, Singapur, bütün aktörler tarafından çıkarları bağlamında yanlarında görmek istedikleri önemli bir şehir devletidir. Yükselen bir güç olan Çin ve onu engellemeye çalışan ABD’nin özellikle birbirlerine karşı bir denge unsuru olarak Singapur’u yanlarında görme politikası gözlenmektedir. Bunun yanında, Çin’e karşı Güney Çin Denizi sahasında sorunları olan ASEAN üyesi devletler, Singapur’un desteğini talep etmektedir. Her ne kadar bu aktörlerin çıkarları birbirinden farklı olsa da Çin’e karşı ortak bir duruş benimsemekten yanadırlar. Singapur için her aktörle ayrı ayrı ilişkiler geliştirmek yoluyla çıkarlarını gerçekleştirmeye yönelik bir politika izlenmektedir. Bu bağlamda Singapur hiçbir aktörü doğrudan desteklememektedir. Ancak büyük güçlerin birbirine karşı politikalarının kendi çıkarları doğrultusunda kesiştiği noktalarda etkili bir politika izlemektedir.
Singapur, kendine özgü bir şehir devleti olarak büyük güçlerle olan Güney Çin Denizi politikasında tarafsızlık stratejisini izleyerek, ekonomisinin güçlü kalması için bölgesel istikrarı ve güvenliği önceleyen bir politikayı kararlılıkla sürdürmektedir. Bu bağlamda, şehir devleti yönetimi ve kamuoyunun Güney Çin Denizi sahasında değişen ve dönüşen büyük güçlerin mücadelelerine karşı yaklaşımlarını anlamak, aynı zamanda aktörün bölgesel stratejilerini değerlendirmeyi de mümkün kılmaktadır. Makale, Singapur’un Güney Çin Denizi’ne yönelik dış politika tercihlerinde iktidarın ve kamuoyunun etkisini çok yönlü olarak analiz etmektedir. Bu bağlamda büyük güçlerin dönüşen bölgesel stratejilerine karşı aktörün reaksiyonlarına odaklanılmıştır. Çalışma, Singapur’a dair gerek iç gerekse de dış unsurların Güney Çin Denizi sahasına dair etkileşimlerini ve bunun sonucundaki stratejik eylemlerini ortaya koyarak literatüre özgün katkılar sağlamayı amaçlamaktadır.
Makale erişim adresi: Akademik Açı » Makale » Singapur’un Büyük Güçlerle İlişkileri Çerçevesinde Güney Çin Denizi Stratejisinin Analizi
