UPA Strategic Affairs Vol. 7 No: 2 (June 2026) (Special edition on Iran)
TABLE OF CONTENTS
- Foreword (Ozan ÖRMECİ) (1) (03 foreword)
- Table of Contents (2) (04 table of contents)
1. Title: ‘Hürmüz Boğazı’ Konulu Çalışmaların Bibliyometrik İncelenmesi ve Haritalandırılması: 1980-2026 WOS Analizi (05 çukur)
Author: Serdar ÇUKUR
Article Category: International Relations
Pages: 3-24
Abstract: Bu çalışmada, “Strait of Hormuz” (Hürmüz Boğazı) terimi özelinde yapılan çalışmaların incelenmesi hedeflenmektedir. Araştırmanın temel hedefi ise nicel verilerden istifade edilerek ve ele alınan terime dair literatür dikkate alınarak bibliyometrik analiz yöntemi üzerinden ulaşılan bulguları sistematik bir analiz çerçevesinde araştırmacılara sunmaktadır. Bu verilere, Web of Science (WoS) veri tabanı kullanılarak ulaşılmış, bu veri tabanı kapsamında yapılan tarama neticesinde 1980-2026 yıllar arasında çeşitli çalışma türlerinin yayımlandığı toplam 424 esere ulaşılmıştır. İncelenen dönem içerisinde de en fazla yayının 380’inin makale türünde yayımlandığı görülmüştür. 424 eser arasında en fazla yayına Vahid Chegini (4 adet) sahipken ve eserlerin kurumlara göre atıf analizi dağılımda University of Tehran öne çıkarken, devletlerin atıf analizi dağılımında ise İran (25 adet) ilk sırada yer almaktadır. Tüm bunların yanı sıra, 424 eserin yayımlandığı dillere göre dağılımına göre İngilizce (416 adet), endeks yoğunluğunda SCI (318 adet) ve anahtar kelimelere göre dağılımda ise “Strait of Hormuz” birinci sırada yer almaktadır.
Keywords: Hürmüz Boğazı, Web of Science, Bibliyometrik Analiz.
Date of Submission:11.04.2026
Date of Acceptance: 22.04.2026
2. Title: The Historical Evolution of Iran’s Nuclear Programme and the Role of the United States (06 yeşilbursa)
Author: Behçet Kemal YEŞİLBURSA
Article Category: International Relations
Pages: 25-47
Abstract: The modern history of Iran’s nuclear enterprise spans 7 decades and moves through successive regimes, regional upheavals, and shifting global norms. This article recounts that trajectory, from the first glimmers of atomic modernity under Mohammad Reza Shah in the 1950s, through the disruptive rupture of the 1979 Islamic Revolution, to the program’s post-revolutionary reassessment and gradual rebirth, while foregrounding a paradox often underplayed in public discourse: the United States, together with key European partners, served as the early enabler and practical “midwife” of Iran’s nuclearization even as it later emerged as the program’s most consequential opponent. Yet the same program collided with American proliferation anxieties, especially over reprocessing uranium enrichment and potential weaponization, producing a pattern of contractual enthusiasm and strategic suspicion. Following 1979, the Islamic Republic initially repudiated what it cast as a Western-dependent, extravagantly costly symbol of Pahlavi excess, only to later revive elements of the project in pursuit of energy diversification, technological autonomy, and national pride. The analysis underscores that Iran’s nuclear story is ultimately political rather than purely technical-structured by perceptions of vulnerability, memories of foreign intrusion, and the relentless search for status in a hostile neighbourhood. Understanding that political core is key to grasping why the dispute has proven so durable and why the United States remains central to any lasting resolution of Iran’s proliferation.
Keywords: Iran Nuclear Program, Atoms for Peace, U.S.-Iran Nuclear Cooperation, Cold War Nuclear Policy, Nuclear Diplomacy.
Date of Submission:15.03.2026
Date of Acceptance:08.05.2026
3. Title: From Neutrality to Alliance: An Analysis of Iran’s Entry into the Baghdad Pact (07 yeşilbursa)
Author: Behçet Kemal YEŞİLBURSA
Article Category: International Relations / History
Pages: 48-69
Abstract: This study examines the emergence, evolution, and eventual failure of the Baghdad Pact within the broader context of post–Second World War Middle Eastern politics, with particular emphasis on Iran’s accession to the pact on 3 November 1955. It situates the pact against the backdrop of decolonization, rising Arab nationalism, superpower rivalry, and the enduring Arab–Israeli conflict, all of which reshaped the region’s security environment. The analysis demonstrates that alliance formation in the Middle East was driven less by abstract balance-of-power considerations than by perceived regional threats, regime security concerns, and expectations of external military and economic assistance. The article traces early Western efforts to construct regional defence frameworks, from the Middle East Command (MEC) and Middle East Defence Organization (MEDO) to the Northern Tier Project, highlighting their political and strategic limitations. It argues that the Baghdad Pact emerged as a compromise solution reflecting overlapping but asymmetrical objectives: Britain sought to preserve influence with limited resources, the United States aimed to contain Soviet expansion while avoiding alienation of Arab states, and regional members pursued security guarantees and material aid. The study shows how the Shah’s decision was shaped by domestic stability concerns, fear of Soviet reactions, and the pursuit of Western economic and military support. Iranian participation ultimately reflected regime security calculations and developmental expectations rather than confidence in a robust collective defence mechanism. Finally, the article assesses the transformation of the Baghdad Pact into CENTO and explains its decline.
Keywords: Iran, Baghdad Pact, CENTO, Cold War, Middle East Defence.
Date of Submission:21.04.2026
Date of Acceptance:27.04.2026
4. Title: Yaptırımlar Altında Otoriter Dayanıklılık: İran’da Devlet Kapasitesinin Yeniden Yapılandırılması ve Uyarlanabilir Yönetişim (08 manioğlu)
Author: Oğuzhan MANİOĞLU
Article Category: International Relations
Pages: 70-87
Abstract: Bu çalışma, uluslararası yaptırımların otoriter rejimler üzerindeki etkisini İran örneği üzerinden inceleyerek, yaptırımların yalnızca devlet kapasitesini zayıflatan araçlar olmadığını; aynı zamanda onu yeniden yapılandıran bir işlev gördüğünü ileri sürmektedir. Çalışma, yaptırımların ekonomik merkezileşme, paralel kurumsal yapıların genişlemesi ve yönetişimin güvenlikleştirilmesi gibi süreçler üzerinden devletin kurumsal mimarisini dönüştürdüğünü savunmaktadır. Nitel vaka analizi yönteminin benimsendiği araştırmada, İran’da özellikle ABD yaptırımları sonrasında devletin ekonomik kaynaklar üzerindeki kontrolünün arttığı, Devrim Muhafızları gibi yarı resmî aktörlerin güç kazandığı ve güvenlik eksenli yönetişim anlayışının derinleştiği tespit edilmiştir. Bulgular, yaptırımların hedeflenen siyasal dönüşümü üretmek yerine, rejim dayanıklılığını ve adaptasyon kapasitesini güçlendirebildiğini göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, yaptırımların etkilerinin yalnızca ekonomik göstergeler üzerinden değil, siyasal ve kurumsal dönüşüm süreçleri üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Keywords: Uluslararası Yaptırımlar, Otoriter Rejimler, Devlet Kapasitesi, Kurumsal Yeniden Yapılanma, Otoriter Dayanıklılık.
Date of Submission: 03.05.2026
Date of Acceptance: 17.05.2026
5. Title: Ulusal Güç İstatistikleri Çerçevesinde İran-İsrail Savaşı’nın Karşılaştırmalı Analizi (09 emir)
Author: Mehmet EMİR
Article Category: International Relations
Pages: 88-152
Abstract: Ortadoğu bölgesinde İran ve İsrail arasındaki rekabet, 2026 yılında vekalet savaşları sınırını aşarak, doğrudan karşılıklı savaşa dönüşmüştür. Bu makalenin temel amacı, savaşın ekonomik, askeri ve jeostratejik dinamiklerini ulusal güç istatistikleri vasıtasıyla ve nicel bir metodolojiyle karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. Araştırmada, 1990-2024 yılları arasında 35 yılı kapsayan boylamsal bir veri seti kullanılarak; Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH), ekonomik güç, askeri güç, demografi, çelik üretimi, enerji tüketimi ve yüksek teknoloji kapasitesi gibi makro değişkenler incelenmiştir. Çalışmanın metodolojisi, ulusal kapasite indeksleri, endüstriyel kapasite ölçümleri ve net güç formülasyonlarına dayanmıştır. İstatistiksel bulgular, Realizm teorisi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın karşılaştırmalı sonucunda, İsrail’in yüksek teknoloji ve net güç bağlamında üstünlüğüne karşın, İran’ın demografik ve endüstriyel gücünün yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, İran’ın nükleer silah yapım eşiğine gelerek daha etkili bir güç geçişine yaklaşması sonrasında İsrail’in bölgesel hegemonyasını korumak ve statükosunu sürdürmek maksadıyla önleyici savaşa girdiği sonucuna varılmıştır. Makale, iki aktör arasındaki rekabet koşullarının savaşa dönüşmesi ve bunun sonuçlanmasında salt askeri gücün değil, bunun yanı sıra ekonomik verimliliğin ve yüksek teknoloji gücünün de etkili olacağı sonucuna ulaşmıştır.
Keywords:İran-İsrail Savaşı, Ulusal Güç İstatistikleri, Ortadoğu, ABD, Nükleer Silahlanma.
Date of Submission: 18.05.2026
Date of Acceptance:30.05.2026
6. Title: Ortadoğu’da İran’ın Vekalet Savaşı Politikası (10 taşdemir kaderli)
Author: Damla TAŞDEMİR KADERLİ
Article Category: International Relations
Pages: 153-173
Abstract: Ortadoğu’nun önemli bir aktörü olan İran; geçmişi uzun yıllara dayanan, bölgesel ve küresel düzeyde saldırganlığa, sınırlandırmalara ve ambargolara maruz kalmıştır. İranlı yetkililere göre; uluslararası sistemdeki ayrımcılığa karşı uluslararası kurumlar, kurallar ve normlar İran’ın güvenliğini korumakta işlevsiz kalmıştır ve güven vermeyen ortaklar olarak görülmüştür. İran ise varlığını, güvenliğini, çıkarlarını ve uzun yıllardır bölgede oluşturduğu nüfuz alanını korumak istemektedir. İran 1979 Devrimi’nden bu yana, söz konusu tehditlerle doğrudan geleneksel konvansiyonel yöntemlerle karşılaşmak yerine; başta vekalet savaşı politikası olmak üzere, siyasi, politik, askeri ve finansal maliyetleri daha az olacağı öngörülen alternatif yöntemler uygulamaktadır. Ortadoğu’da vekalet savaşlarını en fazla ve en iyi uygulayan devlet olarak kabul edilen İran; Lübnan, Suriye, Irak, Bahreyn, Yemen gibi ülkelerde mevcut kazanımlarını korumak ve yeni çıkar alanları elde etmek amacıyla bazı paramiliter kuvvetler, milis yapılar, paralı askerler ve özel askeri şirketler aracılığıyla mücadele etmektedir. Bu minvalde bu makalenin amacı; İran’ın varlığını, güvenliğini ve çıkarlarını korumak maksadıyla Ortadoğu’da uyguladığı vekalet savaşlarının kapsamına ve hangi vekillerle, hangi amaçlarla, hangi coğrafyalarda iş birliği geliştirdiğine dair Türkçe literatüre katkı sunmaktır. Çalışmanın hazırlanmasında Türkçe ve uluslararası literatür taranmış, kütüphane veritabanları, İranlı karar vericilerin resmi açıklamalarının bulunduğu basılı ve online haber kaynakları, konuya ilişkin kitaplar, makaleler ve internet sayfaları kullanılmıştır.
Keywords: İran, Vekalet Savaşı, Milis, Paramiliter, Özel Askeri Şirket.
Date of Submission:08.06.2026
Date of Acceptance:13.06.2026
7. Title: Destansı Kayıp: 2026 İran Savaşı ve ‘Zafer’ Çerçevelemeleri (11 gözkaman)
Author: Armağan GÖZKAMAN
Article Category: International Relations
Pages: 174-219
Abstract: ABD Başkanı Donald Trump’ın 28 Şubat’ta İsrail ile birlikte İran’a karşı başlattığı “Destansı Öfke Operasyonu” isimli harekât, bölgesel bir savaşa dönüşerek ciddi kayıplara yol açmıştır. Washington yönetiminin hızlı bir zafer hedefiyle dâhil olduğu bu harekât, kırılgan bir uzlaşı zemininde “sonlandırılmış” durumdadır. Savaşın sonucu, hedefler tam olarak yerine getirilemeden kırılgan bir zeminde belirsiz bırakılmıştır. Rakibine göre çok daha güçsüz durumda olan İran ise, asimetrik yıpratma stratejileriyle mücadele vererek çatışmanın uzamasını sağlayarak önemli bir avantaj sağlamıştır. Bu çalışmada, askeri anlamda kesin bir kazananın olmadığı savaş boyunca tarafların her ikisinin de “zafer” çerçevelemesi gerçekleştirmiştir. Söylemsel düzlem ile sahadaki gerçekliği aynı anda ele alan bu çalışmanın odak noktasını büyük ölçüde ABD ve İran’ın gerçekleştirdikleri “zafer” çerçevelemeleri –ve bu çerçevelemeyi destekleyen anlatılar- oluşturmaktadır.
Keywords: 2026 İran Savaşı, Destansı Öfke Operasyonu, ABD, İran, Çerçeveleme Kuramı.
Date of Submission: 10.05.2026
Date of Acceptance: 17.06.2026
8. Title: Asymmetric Warfare: Iran’s Tools in Confronting the Military Superiority of the United States of America (12 inaç-hadji)
Author: Hüsamettin İNAÇ & Aymene HADJI
Article Category: International Relations
Pages: 220-241
Abstract: This study examines the topic of asymmetric warfare by presenting key definitions of the concept in international relations and then analyzing the tools and strategies Iran employs to counter the military and technological superiority of the United States and Israel, the two dominant parties in the conflict. The study aims to understand how Iran has developed a unique style of confrontation that relies on unconventional means to compensate for the significant gap in conventional military power. The study focuses on the most prominent tools of asymmetric warfare used by Iran, such as supporting allies and armed groups in the region, developing ballistic missile and drone programs, and utilizing cyber capabilities, media warfare, and psychological warfare. It also explores the role of the ideological and political dimensions in bolstering Iranian influence within the Middle East and the extent to which these tools diminish the effectiveness of American military superiority. Furthermore, the study seeks to highlight the implications of this type of warfare for regional and international security, analyzing the ability of asymmetric warfare to create a relative balance in modern conflicts, particularly when weaker states or entities confront a military power superior in terms of technology and conventional capabilities.
Keywords: Asymmetric warfare, Iran, United States, Israel, Ideological dimension, Strategies.
Date of Submission: 21.05.2026
Date of Acceptance: 03.06.2026
9. Title: Visibility Under Siege: Internet Shutdowns, Diaspora Mediation, and the Politics of Delegitimization in Iran’s Protest Movements (13 shaghayeghmohebkhoda)
Author: Shaghayegh MOHEBKHODAEE
Article Category: Political Science
Pages: 242-270
Abstract: This article examines the ways internet shutdowns, far from entirely eliminating resistance, transform the politics of visibility and resistance in Iran’s protest movements, including the January 2026 protests. The paper draws on interdisciplinary sources, including theories of political legitimacy, digital activism, and media studies, to show how authoritarian censorship affects the domestic information sphere by closing off spaces for communication and the flow of protest narratives within Iran. This research shows how the censoring of digital visibility within Iran creates a pivotal moment in which diaspora populations take on the role of mediating, translating, and amplifying information about protests across national borders. It focuses on diaspora-mediated visibility as an act of political participation through which local acts of resistance are transformed into global narratives of resistance against state power. It can also be seen that such processes do not suppress resistance but rather move it, making possible new forms of delegitimization that extend beyond the Iranian state’s borders. The article adds to the fields of digital authoritarianism, transnational activism, and politics of visibility by showing how censorship can inadvertently create alternative structures of resistance in authoritarian settings.
Keywords: Digital Authoritarianism, Internet Shutdowns, Iranian Protests, Diaspora Activism, Political Legitimacy.
Date of Submission: 05.05.2026
Date of Acceptance: 18.06.2026
